Menu

Gdzie są dziś laureatki „Innowacja jest Kobietą”?

, ,

Historie, które zaczęły się od innowacyjnego pomysłu i trwają dalej

Kiedy w 2013 roku rozpoczynałyśmy konkurs „Innowacja jest Kobietą”, chciałyśmy przede wszystkim dostrzegać i promować badaczki, wynalazczynie i innowatorki, których pomysły miały potencjał, by odpowiadać na realne wyzwania nauki, zdrowia, technologii i środowiska.

Po latach możemy spojrzeć na tę historię z innej perspektywy. Nie tylko przypomnieć, jakie projekty zdobywały nagrody, ale zobaczyć, dokąd zaprowadziła ich autorki dalsza praca. Wśród dawnych laureatek są dziś profesorki, kierowniczki zespołów i projektów badawczych, twórczynie patentowanych i komercjalizowanych technologii, ekspertki angażujące się w krajowe i europejskie inicjatywy. W wielu przypadkach nadal rozwijają właśnie te obszary badań, które przed laty zwróciły uwagę jury naszego konkursu.

Najpiękniejszym symbolem tej ciągłości jest historia jednej z pierwszych laureatek. Dziś wraca do „Innowacja jest Kobietą” w zupełnie nowej roli.

Od laureatki do Kapituły Konkursu

W pierwszej edycji konkursu nagrodziłyśmy zespół dr inż. Agnieszki Sobczak-Kupiec za projekt poświęcony biokompozytowym biomateriałom nowej generacji. Dziś Agnieszka Sobczak-Kupiec jest prof. dr hab. inż., prodziekan ds. nauki Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej oraz badaczką rozwijającą biomateriały i zaawansowane materiały do zastosowań medycznych. Jest również członkinią Komitetu Polityki Naukowej.

W obecnej edycji konkursu prof. Agnieszka Sobczak-Kupiec wraca do „Innowacja jest Kobietą” jako jurorka i członkini Kapituły Konkursu, reprezentująca nauki inżynieryjno-techniczne. Badaczka, której innowację wyróżniałyśmy w pierwszej edycji, dziś współtworzy ekspercką ocenę projektów kolejnych kobiet nauki. Trudno o bardziej wymowną klamrę tej historii.

Pomysły, które dojrzewały razem z ich autorkami

II edycję konkursu wygrała dr Anna Waszkielewicz z projektem dotyczącym nowych rozwiązań dla bólu neuropatycznego i padaczki. Dziś dr hab. Anna Waszkielewicz nadal związana jest z Uniwersytetem Jagiellońskim Collegium Medicum i rozwija badania w obszarze chemii organicznej oraz chemii leków. Prace nad związkami o potencjalnym zastosowaniu w bólu neuropatycznym i padaczce stały się również podstawą zgłoszeń i ochrony patentowej, a jej droga naukowa objęła kolejne pobyty zagraniczne.

Z kolei dr Kamila Stokowa-Sołtys, zwyciężczyni III edycji, została przez nas nagrodzona za badania nad nowym zastosowaniem bacytracyny. Dziś jest adiunktem na Wydziale Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego. Rozwija badania w obszarze biologicznej chemii nieorganicznej, a w 2026 roku trwa jej postępowanie habilitacyjne związane z badaniami nad koordynacją jonów metali przejściowych i peptydami związanymi z procesami nowotworzenia. W 2021 roku została również wyróżniona tytułem Wrocławianki Roku w kategorii działalność naukowo-badawcza.

Od doktoratu do profesury

Kiedy dr inż. Małgorzata Jędrzejewska-Szczerska została laureatką V edycji, jury doceniło elektroniczny system wsparcia terapii behawioralnej dzieci z autyzmem. Dziś, jako prof. dr hab. inż. Małgorzata Szczerska, jest profesorem w Katedrze Optoelektroniki Politechniki Gdańskiej. Jej działalność naukowa obejmuje m.in. biofotonikę, czujniki światłowodowe, spektroskopię i interferometrię niskokoherentną.

Także historia pierwszej laureatki, prof. Agnieszki Sobczak-Kupiec, pokazuje drogę od młodej badaczki i innowatorki do profesury, kierowania działalnością naukową na poziomie wydziału i udziału w gremiach związanych z polityką naukową. Dla Fundacji to ważne przypomnienie, że za nagradzanym projektem zawsze stoi osoba, której rozwój naukowy trwa znacznie dłużej niż jedna edycja konkursu.

Kiedy kierunek badań pozostaje ten sam

W 2016 roku uwagę jury zwróciły prace dr Izabeli Sabały związane z wykorzystaniem enzymów bakteriolitycznych. Dziś dr hab. Izabela Sabała pracuje w Pracowni Inżynierii Białek Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN i nadal rozwija nieantybiotykowe strategie przeciwbakteryjne. Kieruje projektem dotyczącym aktywacji autolizyny LytM gronkowca złocistego jako potencjalnej strategii rozwoju leków antybakteryjnych.

Podobną ciągłość widać w historii Agnieszki Podwin, dziś dr inż. Agnieszki Krakos (Podwin). Zwyciężczyni VIII edycji została nagrodzona jako doktorantka za koncepcję niskokosztowego mikrolaboratorium biologicznego „lab-on-chip”. Dziś jako adiunkt na Politechnice Wrocławskiej nadal pracuje nad miniaturowymi urządzeniami lab-on-chip do badań biomedycznych, w tym nad układami wykorzystywanymi w hodowli komórek, badaniach lekooporności i mechanizmów taksji. W jej działalności pojawia się również biomedycyna kosmiczna.

Równie wyraźnie widać tę ciągłość u dr Marty Fiedoruk-Pogrebniak, zwyciężczyni XI edycji. Nadal pracuje na Uniwersytecie Warszawskim nad miniaturowymi systemami analitycznymi. Jest kierowniczką projektu OPUS 23, w którym rozwijane są m.in. mikrofluidyczne papierowe układy analityczne i nowe podejścia do elektrod jonoselektywnych.

Od innowacji do komercjalizacji

Historia dr Joanny Szafraniec-Szczęsny pokazuje jeszcze inną możliwą drogę. W VI edycji nagrodziłyśmy projekt Lip-o-Caps związany z nanonośnikami aktywnych związków lipofilowych. Technologia biokompatybilnych nanokapsuł opracowana przez Joannę Szafraniec-Szczęsny i prof. Szczepana Zapotocznego została następnie skomercjalizowana. Prawa do wynalazku nabyła spółka CHDE Polska S.A., a rozwiązanie zostało później wykorzystane w produkcie wprowadzonym na rynek.

To jedna z tych historii, w których można prześledzić pełną drogę technologii: od badań, przez ochronę własności intelektualnej, zainteresowanie przemysłu i komercjalizację, aż po praktyczne zastosowanie.

Nauka, która wychodzi poza laboratorium

Dr inż. Karolina Laszczyk, zwyciężczyni VII edycji, nadal związana jest z Politechniką Wrocławską jako nauczyciel akademicki na Wydziale Elektroniki, Fotoniki i Mikrosystemów oraz pracownik Katedry Mikrosystemów. Jej aktywność obejmuje również rolę Lidera Dostępności Politechniki Wrocławskiej oraz zainteresowanie technologiami asystującymi.

Jeszcze szerzej poza laboratorium wychodzi działalność dr hab. Anety Ptaszyńskiej, prof. UMCS, zwyciężczyni IX edycji. Nagrodzony projekt dotyczył zdrowia i odporności pszczół. Dzisiaj badaczka nadal zajmuje się ochroną pszczół i zapylaczy, kieruje BeeLab UMCS oraz projektem OPUS 29 dotyczącym odpowiedzi immunologicznej gospodarzy na mikrosporydia i infekcje współwystępujące. Jej działalność ma również wymiar europejski: uczestniczy w pracach Platformy ds. Bioróżnorodności Komisji Europejskiej, w tym w działaniach dotyczących ochrony zapylaczy przed pestycydami.

Biologia w służbie środowisku

Prof. Grażyna Barbara Dąbrowska, zwyciężczyni X edycji, jest dziś kierowniczką Katedry Genetyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jej zespół opracował biologiczny preparat wykorzystujący grzyby z rodzaju Trichoderma do przyspieszania degradacji tworzyw sztucznych. Metoda otrzymywania tego preparatu została opatentowana. To właśnie ten kierunek badań przyniósł jej zwycięstwo w „Innowacja jest Kobietą”, a później złoty medal podczas ARCHIMEDES 2019.

Biomateriały i systemy hemostatyczne

W XI edycji nagrodę specjalną przyznałyśmy zespołowi Julii Radwan-Pragłowskiej za projekt dotyczący antyoksydacyjnych środków hemostatycznych o kontrolowanej biodegradowalności. Dziś dr inż. Julia Radwan-Pragłowska jest związana z Katedrą Biotechnologii i Chemii Fizycznej Politechniki Krakowskiej. Jej rozwój naukowy pozostał silnie związany z biomateriałami medycznymi i systemami hemostatycznymi. Za osiągnięcia dotyczące jej rozprawy doktorskiej została wyróżniona Nagrodą Ministra Nauki, a wśród jej projektów znajduje się BioHemPro, poświęcony innowacyjnym systemom hemostatycznym.

Dostrzec innowację. Potem obserwować jej dalszą drogę

Po latach patrzymy na te historie z dumą, ale również z dużą pokorą. Konkurs nie tworzy kariery naukowej. Profesury, granty, patenty, wdrożenia, międzynarodowa współpraca i kierowanie zespołami są przede wszystkim rezultatem talentu, pracy, konsekwencji i odwagi samych laureatek oraz ludzi, z którymi przez lata współpracowały.

Fundacja mogła jednak zrobić coś, co od początku uważałyśmy za ważne: dostrzec ich innowacyjność, stworzyć przestrzeń do pokazania projektu i zwiększyć widoczność jego autorki.

Dziś jedna z laureatek pierwszej edycji sama zasiada w Kapitule „Innowacja jest Kobietą”. Inne prowadzą zespoły, rozwijają technologie medyczne, chronią zapylacze, projektują mikrosystemy, badają nowe strategie przeciwbakteryjne, komercjalizują technologie i kształcą kolejne pokolenia badaczy.

To właśnie ta ciągłość najlepiej pokazuje sens naszego konkursu. „Innowacja jest Kobietą” nie jest wyłącznie opowieścią o jednym projekcie i jednym werdykcie. Jest opowieścią o kobietach, które konsekwentnie rozwijają idee, szukają nowych rozwiązań i poszerzają granice tego, co możliwe.

Linki do informacji

Related Posts

Back To Top
POLITYKA PRYWATNOŚCI
Copyright © KobietyNauki.org 2012-2026
Piotr Czerski